لينکستان سايتهاي ايراني

 

مقالات لينکستان
فرهنگ و هنر  
 


بازگشت به فهرست مقالات

 

نقش استرس در موفقيت انسان

«استرس»، اصطلاحا به 2 دسته «خوب» و «بد» تقسيم بندي مي شود، چرا که اصل استرس، واکنش طبيعي و خودکار بدن براي آماده کردن ما جهت انجام کارهاي فوري و ناگهاني است. آن چيزي که باعث مي شود استرس، بد يا خوب باشد، اينست که اين پاسخ خودکار بدن، بيش از حد باشد يا نباشد. به هر حال، داشتن درجاتي از استرس به فرد کمک مي کند فعاليت هايي را که بايد انجام دهد، به نحو بهتري به سرانجام برساند. در مطلب امروز درصدديم تا درباره اين موضوع که آيا «استرس»، به خودي خود مي تواند نقشي در موفقيت فرد در زندگي، کار، تحصيل و... داشته باشد، بپردازيم.

استرس خوب چيست؟
«استرس خوب» آن شکل از واکنش بدن به محرک هاي بيروني است که بدن را به آمادگي بيشتر وامي دارد. ترشح هورمون هاي مرتبط با استرس که اصلي ترين آنها 2 هورمون «اپي نفرين» و «نوراپي نفرين» هستند، اثرات زير را بصورت فيزيولوژيک و به شکل مستقيم يا غيرمستقيم در بدن موجب مي شوند.
- افزايش ضربان قلب: اين اتفاق باعث مي شود که جريان خون بيشتري توسط قلب پمپاژ شود و به همين دليل، رگ ها آماده رساندن خون و غذاي کافي به اعضاي بدن باشند.
- تنگ شدن رگ هاي پوست: با اين اتفاق، خون موجود در رگ هاي پوست و سطح بدن و همچنين بعضي از اعضاي داخلي بدن به سمت اعضاي حياتي تري مثل مغز و قلب که در پاسخ به محرک بيروني بايد به خوبي فعاليت کنند، جا به جا شود.
- آزاد شدن ذخاير قند خون از کبد به داخل خون: يکي ديگر از اتفاقاتي که مي افتد، آزاد شدن ذخاير قندخون از شکل ذخيره شده آنها (يعني گليکوژن) به شکل قند آماده به مصرف (گلوکز) در داخل خون است تا سلول هاي بدن آمادگي مصرف آن را به سرعت پيدا کنند. اين قضيه خصوصا درباره مغز که سوخت اصلي آن گلوکز است، اهميت دارد.
- آزاد شدن انواع سلو ل هاي ايمني بدن به داخل رگ ها: اين سلول هاي دستگاه ايمني، به صورت ذخيره شده در بخش هايي از بدن و رگ ها وجود دارند.با ترشح هورمون هاي استرس، اين سلول ها به داخل خون آزاد مي شوند و به حالت آماده باش درمي آيند تا از بدن در مقابل مخاطرات احتمالي محافظت نمايند.

استرس بد چيست؟
هر وقت پاسخ هورموني بدن به محرک هاي بيروني که باعث ترشح شان مي شوند، بيش از حد باشد يا اينکه با محرک هاي ساده و پيش پا افتاده تري، اين هورمون ها ترشح شوند، آن وقت است که استرس بيش از حد (و به تدريج، اضطراب) و يا استرس نابجا ايجاد مي شود. آنچه در موفقيت فردي و اجتماعي انسان دخيل است، آن است که شرايطي را که او را دچار استرس بد و نامطلوب مي کند، بشناسد و مهارت هايي را کسب نمايد که بتواند استرس بد را به تدريج به استرس خوب تبديل کند. بهتر است با ذکر مثال هايي سعي کنيم مواردي را که استرس باعث ايجاد مشکل در سر راه موفقيت فرد مي شود، بهتر بشناسيم. هر کدام از اين مثال ها، در شرايط سني خاصي يا در تمام سنين ممکن است براي هر کدام از ما يا اطرافيان مان به وجود آيند:

- استرس بيش از حد، موقع رفتن به مدرسه
- استرس بيش از حد، موقع سخنراني در يک جمع
- استرس بيش از حد، موقع کنکور يا امتحانات بزرگ
- استرس بيش از حد، موقع آمدن مهمان و يا رفتن به مهماني
- استرس بيش از حد، موقع رانندگي يا امتحان رانندگي.

اما چگونه بايد اين موارد را شناخت؟
پاسخ به اين سوال خيلي کار راحتي نيست اما لازم است که همواره توجه خودمان به اين «بيش از حد» بودن ها باشد و يا اگر اطرافيان متوجه آن شدند، از آنها بخواهيم نظرشان را به ما منتقل کنند. خيلي وقت ها پيش مي آيد که دوستان يا آشنايان، از بيرون مي توانند به شکل آيينه عمل کنند و نقايص رفتاري را که نشان از «استرس» دار بودن ماست، بهتر به ما نشان دهند. به عنوان مثال، وقتي يک دانشجو براي موفقيت اش موظف به ارايه يک سخنراني است، اين نشانه ها مي تواند دليلي بر حضور استرس بد باشد: لرزيدن صدا، عرق کردن بيش از حد، قورت دادن مکرر آب دهان و صاف کردن صدا، نگاه نکردن به چهره شنوندگان، گم کردن صحبت و کلمات، حذف بخشي از سخنراني و عدم تمرکز روي صحبت ها و سوال ها. همه اين واکنش ها، به خاطر ترشح بيش از حد هورمون هاي استرس ايجاد مي شوند، که در شرايط ديگري مثل شرکت در امتحانات بزرگ يا کوچک، مواجهه با غريبه ها و ميهمان ها، داشتن مسووليت هاي خاص و... هم ممکن است اتفاق بيفتد.

نقش استرس خوب در موفقيت
هرچقدر واکنش بدن به استرس، منطقي تر و متعادل تر باشد، تاثير آن بر موفقيت و فايق آمدن بر مشکلات و مسايلي که جلوي پاي فرد به وجود آمده اند، بيشتر مي شود. با توجه به ميزان استرسي که در حالت طبيعي به افراد وارد مي شود، آدم ها به صورت کلي به دو تيپ شخصيتي زير تقسيم بندي مي شوند:

- تيپ شخصيتي A: اين گروه افرادي هستند منظم تر، جدي تر، پرتلاش تر و حساس تر به انجام کارها و امور محوله به آنها و مسايل شخصي و کاري شان. (اصطلاحا جوشي اند!)
- تيپ شخصيتيB : اين گروه افرادي هستند آرام تر، راحت تر و با حساسيت کمتر به انجام کارها و امور محوله به آنها و مسايل شخصي و کاري شان. (اصطلاحا خونسردند!)
افرادي که تيپ شخصيتي آنها از نوع A است، عموما در رسيدن به اهدافي که برايشان مهم است و براي دستيابي به موفقيت هاي بالاتر تلاش بيشتري انجام مي دهند و آمادگي بالاتري از خود نشان مي دهند. اما از آن طرف، احتمال ايجاد اضطراب و استرس بيش از حد هم در آنها بيشتر است. در عوض، افراد داراي تيپ شخصيتي B، با مسايل و اتفاقات راحت تر برخورد مي کنند و کنار مي آيند و نسبت به محرک هاي محيطي، حساسيت کمتري از خود نشان مي دهند. اين افراد معمولا به همان سطحي از کارايي و رشد که رسيده اند، قناعت مي کنند و کمتر پيش مي آيد که به دنبال ارتقاي ناگهاني و حرکت به سمت پله هاي دست نيافتني تر باشند.

چگونه استرس بد را به خوب تبديل کنيم؟
براي دستيابي به موفقيت هاي بيشتر، فرد لازم است هم استرس از نوع خوب را داشته باشد و هم مهارت هايي را ياد بگيرد که استرس بد را به استرس خوب تبديل کند. برخي از مهارت هايي که مي توانند در تبديل استرس بد به خوب کمک کنند در زير آمده است. البته استفاده از اين مهارت ها بايد به تدريج و همراه با تداوم و تکرار باشد تا تاثير آن در درازمدت مشخص شود:
- مواجهه و تمرين: يکي از رايج ترين راه هاي غلبه بر استرس بد، مواجهه با شرايطي است که فرد را دچار استرس مي کند; يعني «دل به دريا زدن» و «تمرين» براي مواجهه با شرايط بد، باعث مي شود که فرد در دفعات بعدي، دچار استرس کمتري شود. مثلا شرکت کردن در امتحانات آزمايشي يا امتحاناتي که شبيه امتحان اصلي و نهايي است، باعث مي شود که به تدريج فرد بتواند خود را براي مواجهه با استرس بزرگ تري آماده کند يا به عنوان نمونه، تمرين يک سخنراني قبل از ارايه نهايي آن، باعث مي شود موقع سخنراني اصلي، کمتر دچار استرس شويد.
- آشنايي با روش هاي آسوده سازي: خوشبختانه امروزه روش هاي گوناگوني براي مقابله با استرس از طريق آسوده سازي يا ريلکسيشن در دسترس است و آموزش داده مي شود. اين روش ها به افراد کمک مي کنند تا در شرايط استرس زا بتوانند خود را آرام کنند و پاسخ غيرطبيعي بدن را به حالت طبيعي درآورند.
- استفاده يا کمک گرفتن از يک راهنما: در بعضي گروه هاي سني که فرد خودش متوجه حالت غيرطبيعي هست، مي تواند از والدين، خواهر يا برادر، معلم يا استاد، دوستان و آشنايان مورد اعتماد بخواهد تا نشانه هاي غيرطبيعي استرس را در وجود او شناسايي کنند و مانند آيينه اي به او کمک کنند تا بتواند بر خصوصيات نامناسب اش غلبه کند و آنها را تغيير دهد.
- دسترسي به خوردني هاي شيرين: همراه داشتن آب نبات يا شکلات در مواقع استرس کمک مي کند تا بتوان با سرعت بيشتري، قند مورد نياز براي سوخت و ساز اعضاي حياتي بدن مثل مغز را که نيازمند تمرکز و فعاليت صحيح و دقيق است، فراهم کرد.
- مطالعه: مطالعه، چه درباره روش هاي کنترل استرس و چه درباره هر چيز ديگر، روشي است که علاوه بر کاهش استرس، به تقويت تمرکز در شرايط استرس کمک مي کند. ضمن آنکه به يادگيري هم کمک مي کند.
- ورزش و فعاليت بدني: از روش هاي شناخته شده کاهش استرس بد و افزايش استرس خوب، ورزش و فعاليت جسماني است.
- مشاوره: مشاوره، فرهنگي است که به تدريج در کشور ما دارد بيشتر جاي خودش را باز مي کند. مشاوره با فرد دانا، آگاه يا يک روان شناس و روان پزشک، خصوصا اگر بتواند توصيه هاي تخصصي تري با توجه به گروه سني افراد ارايه کند، در تقويت استرس خوب بسيار کمک کننده خواهد بود.
- شرکت در فعاليت هاي اجتماعي: کودکان بايد با هدايت والدين وکمک آنها و افراد بزرگسال بايد به صورت خودجوش، سعي کنند تا هر چه بيشتر در فعاليت هاي اجتماعي مناسب سن و روحيات شان شرکت کنند. شرکت در اين فعاليت ها، علاوه بر اينکه مهارت هاي کار گروهي را در افراد افزايش مي دهد، به آنها کمک مي کند تا در شرايط بروز مشکلات بتوانند تصميم گيري منطقي تر و بهتري داشته باشند و به تدريج ياد بگيرند که چگونه با مسايلي که آنها را دچار استرس مي کند، کنار بيايند.

نکته آخر: در دنياي امروز، براي دستيابي به موفقيت هايي در سطوح بالاتر، بايد ياد بگيريم که چگونه، استرس مضر و بيش از اندازه را به استرس مفيد و در حد اندازه تبديل کنيم. راه هايي که ارايه کرديم، براي اکثر افرادي که با اين موضوع سر و کار دارند، کمک کننده و مناسب خواهد بود، به شرط آنکه به جا و صحيح مورد استفاده قرار گيرند.

پنجشنبه 19 شهريور 1388  منيع :  روزنامه ابتکار

 

 

 

 

 

صفحه اصلي .  مقالات  .  نرم افزار  .  لينکها   ثبت لينک .  تماس با ما  .  تبليغ در لينکستان 

 

لينک به سايت‌ها و وبلاگ‌ها، به معناي تائيد ديدگاهها، مطالب و محتوايشان نيست.

 

تمامي حقوق سايت حاضر محفوظ و متعلق به لينكستان ميباشد.
Copyright © 2003-2019 Linkestan.com, All rights reserved

 " استفاده از مطالب، فقط با ذکر نام و لينک سايت مجاز است "