لينکستان سايتهاي ايراني

 

مقالات لينکستان
فرهنگ و هنر  
 


بازگشت به فهرست مقالات

 

خوابگردي كودكان

معمولا پدران و مادران از مشكلات خواب فرزندانشان شكايت دارند. در طول اولين سال زندگي كودك، شكايت والدين اغلب اين است كه او در طول شب نمي‌خوابد. بي‌ميلي به خواب و دچار كابوس شدن، اغلب در سال دوم آشكار مي‌شود. از 3 تا 5 سالگي، كودك به مشكلات ديگري دچار مي‌شود كه ازجمله آنها، مشكل به خواب رفتن، بيدار شدن در طول شب و كابوس است. در اين مطلب به مشكل خوابگردي در كودكان كه نگراني زياد والدين و متخصصان را برمي‌انگيزد، پرداخته شده است.
خواب نقش مهمي در بهبود وضع جسماني، ايجاد مقاومت، استحكام و تقويت تجارب شناخته شده و به‌كارگيري آنها دارد؛ به گونه‌اي كه مي‌توان گفت نوع طبيعي آن در سلامت و بهداشت رواني فرد امري اساسي به شمار مي‌آيد.

اختلال خواب در بين كودكان خيلي شايع است تا جايي كه برخي از نظرسنجي‌ها نشان مي‌دهند 20 تا 30 درصد كودكان يك تا 5 ساله دچار نوعي مشكل خواب هستند.

شروع اختلال خوابگردي بين 4 تا 6 سالگي است. اين اختلال قبل از 4 سالگي نادر است و همين طور بعد از 9 سالگي نيز كمتر ديده مي‌شود. اولين ويژگي اين گروه از كودكان، تكرار راه رفتن در خواب است. در اين اختلال، فرد رختخواب را ترك مي‌كند و در اطراف خود شروع به قدم زدن مي‌كند، بدون آن كه از عمل خود در صبح روز بعد خاطره‌اي به ياد داشته باشد. گاهي ديده شده كودك در رختخواب نشسته و چشمانش باز است و اطرافيان تصور مي‌كنند كه او بيدار است، در حالي كه در اين موقع كودك واقعا خواب است و چيزي نمي‌بيند. اگر اتفاقا بين راه رفتن از خواب بيدار شود، با تعجب به اطراف خود نگاه مي‌كند و از علت وجود خود در آن مكان تعجب مي‌كند. البته بعد از چند دقيقه دوباره به رختخواب برمي‌‌گردد و به خواب عميق فرومي‌رود.

خوابگردي ممكن است در پسرها رواج بيشتري داشته باشد. رفتار اين كودكان كاملا متفاوت است. در برخي از آنها خوابگردي مي‌تواند به شكل خارج شدن از تختخواب و رفتن به ساير قسمت‌هاي اتاق بروز كند، ولي در برخي ديگر رفتارهاي ديگري مثل دويدن به اطراف همراه با خشونت گزارش شده است. اين كودكان ممكن است به اطراف بدوند بدون اين كه به موانع توجه كنند. البته ممكن است هوشياري مختصري نسبت به محيط وجود داشته باشد. اين موضوع از طريق توانايي كودك در عبور از راهروها و عدم برخورد به موانع تاييد شده است، به هر حال، احتمال برخورد با اشيا، شيشه‌هاي پنجره‌ها و پله‌ها وجود دارد و ممكن است در بعضي موارد آسيب‌هاي جدي نيز رخ دهد. خطرات آسيب‌زا در كودكاني كه خوابگردي شديد دارند، نسبت به كساني كه چنين رفتارهايي را نشان نمي‌دهند، بالاتر است.

اين اختلال در خواب عميق ديده شده و هنگام صبح، كودك چيزي از آن را به خاطر نمي‌آورد. بهتر است در اين مواقع كودك را به رختخوابش برگردانيم. در ضمن، محيط خانه بايد طوري باشد كه كودك به هنگام راه رفتن به خودش آسيب نرساند. چون ممكن است كودكي كه خوابگردي مي‌كند، از پله‌ها بيفتد يا از پنجره بالا رود. در ضمن، اين مشكل در كودكان بين سنين 5 تا 12 سالگي هم بيشتر ديده مي‌شود. معمولا خوابگردي دوره كودكي و در آغاز نوجواني ‌ حدود 15 سالگي از بين مي‌رود، اما در پاره‌اي از موارد، بعد از قطع خوابگردي دوران كودكي، با بازگشت مجدد آن در بزرگسالان جوان، مواجه مي‌شويم. بين 10 تا 30 درصد از كودكان دست‌كم يك بار خوابگردي را تجربه مي‌كنند.

اشياي تيز و شيشه را بايد از اتاق كودك و نواحي مجاور دور و دسترسي به پله‌ها را محدود كنيم. هر مرحله خوابگردي از چند دقيقه تا نيم ساعت طول مي‌كشد و بعد از پايان آن كودك ممكن است دچار حالت اغتشاش و درهم شدگي كوتاه‌مدت شود يا آن كه به رختخواب برگردد و خواب خود را تا صبح روز بعد ادامه دهد.

خوابگردها از موقعيت‌هايي كه موجب مي‌شوند افراد ديگر به مشكل آنها پي ببرند (مانند رفتن به اردو يا منزل دوستان، يا رفتن به تعطيلات و خوابيدن با افراد ديگر در يك اتاق) اجتناب مي‌كنند.

سبب‌شناسي

احتمالا يك نابهنجاري عصبي جزيي در اين اختلال نقش دارد. پژوهش‌هايي كه درباره دوقلوها صورت گرفته، احتمال وجود يك مولفه ژنتيك را در خوابگردي مطرح مي‌كند. همچنين، گاهي به علت احتمال تصادف، حالت خطرناكي پيدا مي‌كند. نقش عوامل استرس‌زاي محيطي، رواني و خستگي و محروميت قبلي از خواب و ديگر موارد مشابه نيز در ابعاد اين اختلال‌ها مطالعه و تاييد شده است.

به نسبت نوع اختلالات خواب، علت‌هاي گوناگوني را اصل مي‌پندارند ولي به طور كلي عوامل زير نقش دارند:

اختلالات عفونت سيستم عصبي يا نارس بودن دستگاه اعصاب مركزي

ضربه‌هاي روحي وارد شده به فرد در طول دوران زندگي

وجود والدين با اختلال خواب يا مبتلا به دچار بيماري‌هاي رواني ديگر

خستگي، احساس رنجيدگي و به طور كلي فشارهاي محيطي

درمان

هرچند پزشكان درمان‌هاي دارويي را براي اين اختلال در راس اقدامات خود قرار مي‌دهند، اما بررسي‌ها نشان از كارايي كم و عوارض جانبي اين اقدام‌ها را با شك و ترديد مواجه كرده است. به نظر مي‌رسد روان‌درماني در تخفيف اين اختلال‌ها، برطرف كردن اضطراب و اصلاح شيوه‌هاي غلط رفتاري مربوط به خواب موثر خواهد بود. تصميم درباره استفاده از آنها، به اساس ارزيابي از خطر و آسيب و هزينه‌اي كه اثرات دارو بر فعاليت‌هاي روزمره بر جاي مي‌گذارد وابسته است. اگر كودك شما هميشه در خواب راه مي‌رود، با پزشك متخصص اطفال مشورت كنيد. گاهي دارو مي‌تواند الگوي خواب كودك را تغيير دهد.

پيشنهاد

در مورد بعضي از كودكان، تصور منفي بهتر عمل مي‌كند. براي مثال، كودك را واداريد كه تصور كند در خواب از رختخوابش بيرون آمده است و در حال پرت شدن از پله‌هاست و در اين حال به خودش مي‌گويد: «بايست! بايست! به رختخواب برگرد»! تا حد امكان اين صحنه را واقعي و ترسناك مجسم كنيد. سپس از كودك بخواهيد كه صحنه را با تصور ذهني خودش كه سالم و آرام در رختخواب خوابيده است، كامل كند.

شما به عنوان پدر و مادر، بايد راه‌هايي را پيدا كنيد كه وقتي كودك در خواب راه مي‌رود، به خودش آسيب نرساند. اين به معناي مجبور كردن و ترساندن كودك نيست، زيرا مجبور كردن و ترساندن كودك مي‌‌تواند خطرناك‌تر از خوابگردي او باشد. در عوض، فكر خود را روي ترتيب دادن محيطي آرام و امن كه در آن كودك آسيب نبيند متمركز كنيد. از وسايلي كه شما را از راه رفتن او هنگام شب آگاه مي‌كند استفاده كنيد. از كودكان بزرگ‌تر بخواهيد كه در اين مورد، راه‌هاي مناسبي پيشنهاد دهند.

چون خستگي، خوابگردي را تسريع مي‌كند، كودك بايد به اندازه كافي و منظم بخوابد. اگر هم بحث اضطراب و استرس در ميان است، اضطراب و استرس كودك بايد درمان شود. اگر يك ماه كودك را 30 دقيقه قبل از شروع دوره خوابگردي (كه مبنايش ثبت روزانه خواب كودك است) بيدار كنيم و با اين كار در بيداري ناقص او خلل ايجاد كنيم، مشكل كودك رفع مي‌شود. در مديريت دوره خوابگردي از فنون پيشگيري از سوانح، آرام برگرداندن كودك به رختخواب و انجام كاري كه كودك آرام بگيرد (البته اگر كودك هيجان‌زده باشد) استفاده مي‌شود.

صابر محمدي

سه‌شنبه 28 مهر 1388  منيع :  روزنامه جام جم

 

 

 

 

 

صفحه اصلي .  مقالات  .  نرم افزار  .  لينکها   ثبت لينک .  تماس با ما  .  تبليغ در لينکستان 

 

لينک به سايت‌ها و وبلاگ‌ها، به معناي تائيد ديدگاهها، مطالب و محتوايشان نيست.

 

تمامي حقوق سايت حاضر محفوظ و متعلق به لينكستان ميباشد.
Copyright © 2003-2019 Linkestan.com, All rights reserved

 " استفاده از مطالب، فقط با ذکر نام و لينک سايت مجاز است "